Merasîmê Veyveyê Pîr Şalyarî

Nûçeyên Rêzexeberê

yekşem 6 sibatê 2022 - 21:44

  • Kurdê Hewramanî edetê merasîmê Pîr Şalyarî hezar serran na zêder o ke pîroz kenê.

Kurdê Hewramanî edetê merasîmê Pîr Şalyarî hezar serran na zêder o ke pîroz kenê. 

Çalakîyê Merasîmê Pîr Şalyarî her serre peynîya aşma Çeleyî de dest pê kenê. Nê wextî de Kurdî şonê paştanê Zagrosan û verê xo danê ver bi Hewreman Textî. Pîr Şalyar sererra 11ine de (1006-1098) Hewreman de cuwîyayo û derwêşêkî Zerduştîye yo. Nameyê ey metnanê pîrozan yê Yarsanan de vîyareno.

Pîrozkerdişî û Veyve

Veyveyê Pîr Şalyarî aşma Çeleyî de dest pê keno. Çarçemeyê Gucige yê verênî de Merasîmê Pîr Şalyarî virazîyeno û 3 rojî dewam keno. Pîrozkerdişî Hewreman de vernîya keyeyê Pîr Şalyarî de yenê kerdene.

Veyveyêko Kolektîf

Goreyê rîwayetan, keynaya Qiralê Buharayî Şah Bahar Xatûn bena nêweş, veng ci nêşino û nêşkena qisey bikera. Qiral hekîm û tabîban ano ser la Şah Bahar weş nêbena. Qiral vano kam ke keynaya mi weş bikero ez keynaya xo dana ci. Tîya ra zî çîyêk nêvejîyeno. Hinî çareyêk nêmaneno la rojêk yew qiralî rê behsê Pîr Şalyarî keno. Qiral keynaya xo erşaweno vere Pîr Şalyarî û vano eke ti keynaya mi wrş bikerî ez do aye bidî to. Wextêko derg Pîr Şalyar keyna tedawî keno û keyna bena weşe. Qiral vano hinî keynaya mi emaneta to ya. Seba ke Pîr Şalyar cuyêka munzewî cuwîyeno çîyêkî ey çino ke pê veyve bikero. Naye ser Hewremanijî yenê pêser û Pîr Şalyar û Şah Bahar Xatûne rê veyveyêko efsanewî kenê. 

Merasîmê Veyveyî

Veyveyê Pîr Şalyarî reyêk zimistan, reyêk zî wisar yeno pîrozkerdiş. Kare veyveyî mîyanê keyeyanê Hewremanî ra yenê parekerdiş. Keso ke veyveyî îdare keno (Kumsay) bi serran ra nat mezhebê Yadgarî ra yeno weçînayîş. Karê werdî hetê Rustemzade û Baksîyan ra, karê qesabîye hetê Heme Weysîyan ra yeno kerdene. Seba ke keyeyê Paşayî Dewa Serpîrî de ronişenê, qirbano verên tîya de beno. Ê dima qirbanî benê vere keyeyê Pîr Şlyarî û tîya de seba werdî kenê hurdî.

Werdê Veyveyî: Aşê Tirş

Werdo ke veyve de virazîyenoyî ra vanê ‘Aşê Tirş’. Hêverî goşt pojîyeno, dima xele, henarî, simzî û pewr peynî zî seba ke boya weşe bidê vaşê sey; ceferî, zembelî, merze û rihanî erzîyeyê. No werd qasê 3 saetan pojîyeno. Goşto ke zede mend feqîran rê yeno vilakerdiş. Seba ke merasim hîre rojî dewam keno, mêmamê ke teber ra yenê keyeyê dewijan de benê mêman. Bade werdî ra zikiro komkî yeno kerdene. Dewijî keçeyi ra bi nameye ‘Ferecî’ perînêk danê xo ra û bi nameyê ‘Teqile’yî kilawêk nanê xo sere. Nê dewijî dormaleyê erbaneyî de bi hereketanê rîkmîkan govend genê. Bi nê zikirî veyveyê Pîr Şalyarî yeno hewilnayîş.

Roja Kulîçeyan

Veyveyî ra hefteyêk dima Roja Kulîçeyan yena. Ker keye kulîçeyan pojeno, dima yenê têhet û pêropîya şonê tirbanê Pîr Şalyar, Pîr Xalû û Pîr Sîyavînî ser. Tîya de bi nameyê ‘LaloMemî’ kesek yeno û kulîçeyan şarî mîyan ra keno vila. Dima semazenê Pîr Şalyarî yê bi nameyê ‘Kilawrojne’yî roja çarşemeyî gozê ke gozêranê Pîr Şalyarî ra kerdê domanan ra keno vila û no mesasîm zî roja êneyî qedîyeno.

HEWREMAN

       

 

 

parvê bike

   

Yeni Özgür Politika

© Copyright 2022 Yeni Özgür Politika | Mafên belavkirinê parastî ne.